डॉ. दिलीप महालनोबिस यांचे निधन: ORS सोल्यूशन कसे शोधले गेले ते जाणून घ्या?
'डॉक्टर. दिलीप महालनोबिस बद्दल
• जन्म: नोव्हेंबर 1934• 1958 - कलकत्ता मेडिकल कॉलेजमधून पदवी प्राप्त केली
बालरोग विभागात प्रशिक्षणार्थी म्हणून रुजू झाले
• 1950: ब्रिटिश राष्ट्रीय आरोग्य सेवा
• लंडनमधील क्वीन एलिझाबेथ हॉस्पिटलचे रजिस्ट्रार म्हणून पहिले भारतीय निवडले गेले.
• जॉन्स हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटी इंटरनॅशनल, कोलकाता 'सेंटर फॉर मेडिकल रिसर्च अँड ट्रेनिंग' मध्ये सहभागी (1960)
- ओरल रिहायड्रेशन थेरपीवर संशोधन
• तसेच WHO सोबत मोठ्या प्रमाणावर काम केले
• 2002 मध्ये पोलिन पुरस्कार- कोलंबिया आणि कॉर्नेल विद्यापीठ बालरोगशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक
'ओआरएस'चा शोध कसा लागला?
• १९७१: भारत-पाकिस्तान युद्ध
→ भारतात पूर्व पाकिस्तानातील लाखो लोक
→ लोकसंख्या अचानक वाढल्याने पिण्याचे शुद्ध पाणी आणि स्वच्छतेची समस्या सामान्य आहे
→ निर्वासित छावण्यांमध्येही तीच समस्या
→ अतिसार आणि कॉलरा; वेगाने पसरणे
→ एका निर्वासित छावणीत महालनोबिस आणि त्यांची टीम हजर.
→ युद्धग्रस्त प्रदेशातील निर्वासित शिबिरे;
कोणता उपचार प्रचलित आहे; संसाधने वाढवणे कठीण
→ इंट्राव्हेनस फ्लुइड - भरपूर द्रव आवश्यक आहे; युद्धामुळे प्रशिक्षित डॉक्टर देखील कमी
→ जुलाब आणि कॉलराच्या रुग्णांमध्ये वाढ
• संशोधन: मीठ आणि साखरेचे द्रावण शरीराची पाणी शोषण्याची क्षमता वाढू शकते.
> टीमने मीठ आणि ग्लुकोजचे पाण्यात द्रावण तयार केले ; त्यामुळे रुग्ण/केस कमी झाले.
हा शोध महत्त्वाचा का आहे?
• ORS: वाळलेले मीठ आणि साखर यांचे विशेष मिश्रण- स्वच्छ पाण्यात मिसळून वापर.
• अतिसार आणि कॉलरा इ. आजार बरे करण्यासाठी .
• खूपच लाभदायक आणि कमी खर्चीत : त्यामुळे महत्वाचे
• पाच वर्षाखालील मुलांमध्ये अतिसार हे मृत्यूचे दुसरे प्रमुख कारण आहे कारण: WHO
• कॉलरा हा देखील एक व्यापक आजार आहे
• दरवर्षी 1.3 ते 4.0 दशलक्ष कॉलराची प्रकरणे - जगभरात 21,000 ते 143000 मृत्यू - उपचार न केल्यास; काही तासात मृत्यू. - दोन्ही रोगांमध्ये डी-हायड्रेशन-शरीरात पाण्याची कमतरता
• 29 जुलै रोजी ORS दिवस
कॉलरा किंवा कॉलरा बद्दल
प्राणघातक संसर्गजन्य रोग; सार्वजनिक आरोग्यासाठी धोका. Vitreo cholerae बॅक्टेरियामुळे आतड्यांतील संसर्ग. संक्रमण अनेकदा सौम्य, कधीकधी गंभीर प्रकरणे असतात
प्रसार
- कॉलरा बॅक्टेरियाने दूषित पाणी किंवा अन्न
सांडपाणी आणि पिण्याच्या पाण्याच्या अपर्याप्त उपचारांमुळे तीव्र
संकलन -गोविंद पाडवी , जय मल्हार प्राथमिक शाळा बाळे ,सोलापूर
